Uitleg over trillingen

Wat betekenen de SBR-richtlijnen?

Trillingen kunnen gevolgen hebben voor gebouwen, mensen en gevoelige apparatuur. De SBR-richtlijnen helpen bij het meten en beoordelen van die effecten.

De richtlijnen uitgelegd

SBR A, B en C.

Trillingen zijn niet altijd schadelijk, maar kunnen wél overlast geven of apparatuur beïnvloeden. Daarom bestaat er niet één meetmethode voor alle situaties. Met de drie SBR-richtlijnen wordt bepaald wat we meten, waar we meten en hoe de resultaten worden beoordeeld.

ABouwwerkenKans op schade

BPersonenTrillingshinder

CApparatuurGevoelige processen

ASBR-richtlijn A · 2017

Schade aan bouwwerken

Hoe groot is de kans dat trillingen schade veroorzaken aan een gebouw?

Bij heien, het aanbrengen van damwanden, sloopwerkzaamheden of zwaar bouwverkeer kunnen trillingen via de bodem worden overgedragen op omliggende gebouwen. SBR-A beschrijft hoe de trillingsbelasting wordt gemeten en beoordeeld in relatie tot mogelijke schade, zoals scheurvorming.

Wat wordt er gemeten?

Meetapparatuur registreert onder andere de hoogste trillingssnelheid (in mm/s) en de bijbehorende frequentie. Bij de beoordeling spelen ook de constructie, bouwkundige staat, monumentale status en soms de fundering van een bouwwerk een rol. De gemeten belasting wordt vergeleken met de toepasselijke grenswaarden.

In de praktijk

Bij werkzaamheden vlak bij woningen of monumenten kunnen wij trillingsmeters plaatsen, metingen monitoren en waarschuwingen instellen wanneer een afgesproken signaleringsniveau wordt bereikt.

Een overschrijding betekent niet automatisch dat er schade is ontstaan; ze geeft aan dat het risico nader moet worden beoordeeld.

BSBR-richtlijn B · 2002/2006

Hinder voor personen in gebouwen

Zijn trillingen voor bewoners of gebruikers van een gebouw hinderlijk?

Trillingen zijn soms goed voelbaar, ook wanneer ze geen schade aan een gebouw veroorzaken. Denk aan een trillende vloer door passerende vrachtwagens, een spoorlijn, bouwactiviteiten of een technische installatie. SBR-B helpt om deze trillingshinder objectief vast te leggen.

Hoe wordt hinder beoordeeld?

De metingen vinden plaats in relevante ruimten, bijvoorbeeld een woonkamer, slaapkamer of kantoor. De richtlijn kijkt naar de maximale trillingssterkte (V_max) en, waar van toepassing, de trillingssterkte over de beoordelingsperiode (V_per). Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen dag, avond en nacht en tussen verschillende soorten trillingen. De uitkomsten worden getoetst aan bijpassende streefwaarden.

In de praktijk

Bij klachten van bewoners kunnen metingen inzicht geven in hoe sterk en hoe vaak trillingen optreden, bijvoorbeeld wanneer zwaar verkeer voorbijrijdt of een installatie aanstaat.

SBR-B beoordeelt hinder voor mensen; de richtlijn is niet bedoeld om het risico op gebouwschade vast te stellen.

CSBR-richtlijn C · 2002

Storing aan apparatuur

Kunnen trillingen nauwkeurige apparatuur of productieprocessen verstoren?

In laboratoria, ziekenhuizen en industriële omgevingen kan gevoelige apparatuur reageren op trillingen die voor mensen nauwelijks merkbaar zijn. Denk aan microscopen, precisie-meetinstrumenten en bepaalde productiemachines. SBR-C beschrijft hoe trillingen in de omgeving van zulke apparatuur kunnen worden gemeten en beoordeeld.

Waarmee worden de meetresultaten vergeleken?

Er wordt gekeken naar de trillingsbelasting op de relevante opstellingsplaats en naar de gevoeligheid van de apparatuur. SBR-C geeft geen universele grenswaarden. Voor een betrouwbare beoordeling zijn duidelijke eisen of trillingsspecificaties van de fabrikant nodig. Ontbreken die, dan kan een meting vooral een indicatie van het trillingsniveau geven.

In de praktijk

Voor de plaatsing van gevoelige apparatuur, of bij klachten over verstoringen, kan een meting helpen om vast te stellen welke trillingen aanwezig zijn en of verder onderzoek nodig is.

De beoordeling vraagt maatwerk: wat acceptabel is voor de ene machine, kan te veel zijn voor een andere.

Uw situatie

Welke richtlijn past bij uw project?

Dat hangt af van de bron, het gebouw of de apparatuur en het doel van de meting. We denken mee over een passende meetopzet, monitoring en rapportage. Voor projecten in België bekijken we welk lokaal beoordelingskader van toepassing is.

Bespreek uw project →

Deze toelichting is bedoeld als algemene uitleg. Welke meet- en beoordelingsmethode precies geldt, wordt per situatie bepaald. De SBR-richtlijnen zijn technische beoordelingskaders en niet op zichzelf een wet.